el trAsgU d´aRecEs

Soi una persona inconstante, por dicilu dalgún xeitu. Quixi ser gaiteru, fui a clase y merque gaita y too (más guapina, col fuelle verde y los flecos prietos), agora la gaita lleva cuatro años enriba l´armariu. Dempués quixi ser fotógrafu, fizi un módulu y merque una bona cámara réflex, pa tener más currículo decidí estudiar Comunicación Audiovisual, pero como nun me daba la medía tuvi que meteme en Periodismu pa camudar nel segundu ciclu. Pero dime cuenta qu´eso de la información prestábame abondo, asina que quedeme col periodismu, colo cual la cámara lleva cuasi dos años nel armariu (yá tamos na era dixital, ho). Ente tanto, como vía qu´escribiendo yera a dicir más, con munchos matices más, quixi ser el George Orwell de les lletres asturianes. Pero como nun-y llego al mayestru nin a la suela de los zapatos, namás fui a espublizar esti pequeñu relatu orwelianu nel númberu 90 del “Lletres Asturianes” y un relatu patriteru-costumista (nun s´estrema muncho d´aquellos de “Ai, quien nun viera más sol que´l de la so quintana, nin comiera más mazanes que les asturianes”) nel númberu 1 de “Formientu”. Dempués d´esto, decidí pone-y fin a la mio “carrera” lliteraria y entamar a cuntar namás que coses reales, que por desgracia son muncho más murnies y más difíciles de dixerir. Equí vos dexo esti relatu, alcordeme d´elli pel momentu que tamos viviendo. Cuando lo fizi, fai cuatro años, taba arguyosu, agora lleolu y bono, ehí ta...

______________________________________________

Estaya 6
Ayalga, añu 2007. Les movilizaciones ciudadanes y los actos reivindicativos pa llograr la oficialidá de la llingua llariega socédense día tres día énte la negativa del gobiernu ayalgués a reconocer esti drechu. Ayalga anguaño ta nun procesu de reforma del so "Testu de drechos d´autogobiernu" que fai casi 30 años remanó l´Estáu centraliegu ensin que los ayalgueses pudieren votalu.

El 25 de Mayu de 2008 aprúebase nel parllamentu ayalgués, formáu na so totalidá por partíos d´ideoloxía centraliega, el nuevu testu ensin la oficialidá de la so llingua. Nel esterior casi 50.000 persones arrodien l´edificiu, ocupando tol centru de Céltica, la capital d´Ayalga, y glayando polos sos drechos llingüísticos. De sutrucu, una bomba españa nel interior del parllamentu matando a tolos diputaos y destruyendo l´edificiu, amás de dexar feríes de muerte a un bon númberu de persones que glayaben nel esterior.

Enxamás naide se proclamó autor de tal masacre, pero amplios sectores de la sociedá centraliega apuntaron col deu al ayalguismu (movimientu de defensa de los drechos políticos y culturales d´Ayalga), produciéndose na criminalización de tolo ayalgués. Dende´l propiu ayalguismu foron munches les voces qu´aseguraben que l´atentáu fora obra de la estrema drecha sofitada polos servicios secretos del estáu pa frayar col federalismu al que se dirixía l´Estáu centraliegu.

Pasaron los años y l´atentáu siguía esin esclariar, pero cada vegada yeren mayores los odios haza Ayalga y tolo ayalgués. La sociedá centraliega entamó a ver la llingua llariega como un inventu de terroristes pa llograr ser asemeyaos a les nomaes nacionalidaes históriques del Estáu centraliegu que caminaben haza´l federalismu.

Mentes tantu, nel añu 2012 próducense eleiciones al Estáu centraliegu y un nuevu partíu d´estrema drecha, Unidad Centralista, consigui la mayoría absoluta afalándose l´odiu a Ayalga como culpable de tolos males del Estáu. Una de les primeres midíes que remanó´l nuevu gobiernu foi probir la llingua llariega y el so usu mediante la nomada "Llei de desaniciu".

Escritores, profesores, músicos y una bona migaya de xente rellacionao cola llingua llariega ye asesinao ensin que se detenga a nadie. L´asesinatu con total impunidá de dellos miembros de l´Academia de la Llingua Llariega que se nieguen a que desapaeza esta institución, fai españar una auténtica guerra nes cais de toa Ayalga ente ayalgueses y ocupantes.

N´Ayalga, namás la xente que sabía daqué pelos güelos de la "Revolución de la Seronda" podía imaxinar una represión asina (esta revolución foi una auténtica guerra asocedida fai 70 años ente ayalgueses y les fuercies del Estáu centraliegu polos drechos de los trabayadores). El gobiernu autónomu foi sustituíu por un gobernador civil nomáu pol gobiernu central, abolióse´l Testu de drechos d´autogobiernu y establecióse la censura previa pa tolos medios de comunicación asitiaos n´Ayalga.

Les movilizaciones ciudadanes enxamás foron tantes y tan de cutio. Pero cada manifestación finaba cola intervención de la policía centraliega y decenes de muertos polos disparos al debalu d´esta: en dos años triplicóse´l númberu de fuercies del Estáu nel país. Los organismos internacionales callaron, enxamás gorgutiaron pallabra, y l´odiu haza Ayalga siguió medrando.

Nel añu 2021, ente la imposibilidá de finar cola llingua llariega, crease la "Lliga anti-vezu", encargada d´acabr con toa amuesa viva de la cultura ayalguesa. Esta patrulla comete les mayores barbaridaes enxamás imaxinaes: los llariegofalantes son esterilizaos, los neños de menos de 5 años son mandaos a zones centraliegofalantes, a los cornuaseros (la cornuasa ye un instrumentu de vientu tradicional d´Ayalga) faen-yos traqueotomíes pa que nun puean facer sonar los sos instrumentos, les muyeres son violaes, los campos semaos son rociaos de plagues, la xente entama a desaparecer...

Les zones rurales son les más castigaes, produciéndose grandes matances y llogrando acabar con casi tola xente que vive lloñe de Ciudá Ayalga, una gran urbe gris ya industrial de casi un millón de habitantes, vixilaos pola "Lliga anti-vezu", qu´ocupa tola zona central y ta enllena de grandes superficie d´abastecimientu que tienen el monopoliu del mercáu. N´Ayalga prohibióse´l mercáu tradicional y la venta de productos nun controlaos pol Estáu, llogrando´l desaniciu de la práutica de l´agricultura y ganadería en tol país. Esta macrourbe foi llograda en gran midida pola especulación urbanística y la colonización de xente d´otres tierres, que recibíen una gran compensación económica y unos privilexos por repoblar el territoriu ayalgués.

La represión a la que ye sometida Ayalga tien el so puntu cimeru cuando nel añu 2033 Europa conviértese nuna xunión de pueblos federaos y Ayalga pierde´l so nome y ye rebautizada per orde del presidente de la Confederación Europea como Estaya 6.

A partir d´agora a Ayalga y los ayalgueses, qu´enxamás tornarán a ser nomaos asina, solo-yos queda vivir el presente que-yos remanen y escaecer qu´hebo un tiempu nel que tuvieron un pasáu y una llingua na que cuntar les hestories del pasáu a los ayalgueses del presente.